|
| |
İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesine bağlı ve
2002 yılı sonunda açılan Felsefe
Bölümü, lisans programına 2003-2004 eğitim-öğretim yılında (2003 sonbaharında)
başlamış ve ilk mezunlarını 2007'de vermiştir. Mezunlar "Felsefe Bölümü Lisans" (B.A. Philosophy) unvanı
almaktadır. Bölümümüz 2008 yılında EA-2
puan türüyle 15'i kapsamlı burslu, 5'i destek burslu toplam 20 öğrenci
almıştır.
Aşağıdaki açıklamaları okuduktan sonra Felsefe Bölümü ile
ilgili yanıtsız kalan soruları olan üniversite adayları
Prof. Dr. Varol Akman Felsefe
Bölüm Başkanı
Bilkent Üniversitesi, Bilkent, Ankara 06800
Telefon: (312) 290-1072 (sekreter)
Faks: (312) 290-1074
Eposta: phil@bilkent.edu.tr
ile diledikleri zaman irtibata geçebilirler.
Detaylı İngilizce bilgi içeren Bölüm web sitesine
www.phil.bilkent.edu.tr
adresinden ulaşılabilir. Bölümümüzde okutulan
derslerin (Türkçe) listesini görmek için
buraya
tıklayabilirsiniz. (Bilkent Üniversitesinde eğitim dili İngilizcedir.)
Günümüz
Amerikan felsefecilerinden Thomas Nagel'e göre insanların zihinsel
yetenekleri yaklaşık 14 yaş civarında önemli felsefi problemleri
kendi başlarına düşünmeye yetecek düzeye gelmektedir. Bu aşamada
bir genç, asırlardır, hatta binlerce yıldır tartışılan temel
felsefi problemlere kendiliğinden varabilmektedir. Bunun nedeni,
felsefenin ana girdilerinin dünya ve onunla olan ilişkimiz olmasıdır.
Nagel'e
göre, felsefe tarihine vakıf olmaksızın -- yani, büyük ölmüş
felsefecilerce yazılanları okumaksızın -- anlaşılabilecek dokuz ana problem vardır. Bu problemler felsefecilerin esas
olarak nelerle uğraştıklarını göstermek açısından önem taşırlar:
-
Kendi
aklımız dışında kalan dünya hakkında bilgi. (Aklımızdan
başka bir şeyin olmaması anlamlı bir olasılığa sahip midir?)
-
Kendi
aklımız dışındaki akıllar hakkında bilgi. (Bu dünyada
kendimiz dışında bilinçli yaşamın olduğuna nasıl emin
olabiliriz?)
-
Akıl
ve beyin arasındaki ilişki. (Fiziksel dünya dışında bir şey
var mıdır?)
-
Dil
nasıl oluşabilmiştir? (Bu okuduğunuz yazı da dahil, yazılan
veya söylenen şeyler nasıl olupta bir anlam ifade etmektedir?)
-
Özgür
iradeye sahip miyiz? (Bulunmuş
olduğumuz bir eylemin yerine başka bir eylemde bulunabilirdik
dediğimizde tam olarak neyi kastediyoruz?)
-
Ahlakın
temeli. (Doğru ve yanlış, içinde bulunulan duruma görecelik gösterir
mi?)
-
Hangi
eşitsizlikler haksızdır? (Toplumsal/küresel adalet mümkün müdür?)
-
Ölümün
doğası. (Ölüm her şeyin sonu mudur? Ölümden sonra yaşam ne
demektir?)
-
Yaşamın
anlamı. (Hayatı manasız bulmamak için Tanrı'ya mı inanmalıyız?)
Felsefe
Bölümü müfredatı, bunlar ve benzeri temel felsefi sorunları ele
almak, önemli felsefi argümanları ve tartışma modellerini incelemek suretiyle
öğrencileri savunulabilir (doğru) düşünce şekilleri ve hareket tarzları hakkında
zengin kaynaklarla donatmaya yöneliktir. Ana amaç, soyut problemleri ve argümanları
ayrıntılı bir şekilde incelemek ve öğrencilere felsefe alanında lisansüstü
araştırmalara yönelebilmeleri için sağlam bir temel kazandırmaktır. Bu bağlamda,
öğrencilerin
-
Karar verme sürecinde iyi yargılama ve rasyonel tavır alma,
-
Problem çözme sürecinde yaratıcı olma ve bildiklerini özgün bir şekilde
birleştirme,
-
Karşıt görüş ve eleştirilere akıl yürütme metodunu açıklayarak
direnme,
-
Kendine güven duyma, dirayetli tartışmacılık,
v.b.
mesleki becerilerini tamamlamak programın hedefleri olacaktır.
Türkiye'de
halihazırda çeşitli üniversitelerde felsefe programları bulunmaktadır. Bu
programlara bakıldığında görülen şudur: programlar öğrencilere ağırlıklı
olarak tarihsel felsefe bilgileri vermekte ve salt felsefi beceriler kazandırmaya
yönelik bir dizi çalışma uygulamaktadır. Öte yandan, dünyadaki önemli felsefe
programlarına bakıldığında, bunların -- küreselleşmenin genel bir sonucu olarak --
daha geniş tabanlı oldukları gözlenmektedir. Geniş tabanlı programlar, felsefi
araştırma pratiği sonucu kazanılan entelektüel yetenekleri kullanarak hızla
değişen bir dünyada öğrencinin çok yönlü ve becerikli olmasını sağlamaya
yöneliktir. Bu tür programlarda, yalnızca felsefeye odaklanmak yerine daha geniş bir
bakış açısı seçilmekte ve felsefeyle ilgili diğer alanların dengeli bir şekilde
ele alınması sağlanmaktadır.
Bilkent Felsefe programı da geniş tabanlıdır, çünkü öğrencilerin felsefe
dışında bir takım alanlarda -- fizik, biyoloji, bilgisayar, matematik, istatistik,
ekonomi, yabancı dil, edebiyat, tarih, sanat -- dersler almasını öngörmektedir. Bu
yaklaşımın üç nedeni vardır:
-
Program öğrenciye fizik, matematik, ekonomi, tarih, v.b. alanlarında önemli
anlayışlar kazandıracağı için, öğrencinin bu alanlardaki çalışmaları
bilirkişi pozisyonundan sorgulaması mümkün olacaktır. Aynı sebeple, öğrenci, bu
diğer alanların sürekli gerek duyulan yönlerini tanımlayabilecek ve takdir edebilecek
yetkinliğe sahip olacaktır.
-
Akademik araştırmada, özellikle aralarında ilintili alanlarda fikirlerin birbirini
beslemesi esastır. Bu anlamda, felsefe öğrencisi bir yandan felsefe dışında dersleri
kullanarak felsefi anlayışını geliştirecek, diğer yandan felsefe bilgisine dayanarak
diğer alanlardaki konulara daha verimli bir şekilde yaklaşabilecektir. Bilhassa lisans
üstü çalışmalar yapacak öğrenciler için bu büyük yararlar sağlayacaktır.
-
Felsefe derecesinin alınması için geçen dört yıl boyunca alınacak bir takım
dersler – ikinci yabancı dil, istatistik, bilgisayar, v.b. – işyerinde ve lisans
üstü çalışmalarda gerekli özel becerileri sağlayacaktır. Özellikle ikinci
yabancı dil bilgisinin, felsefi metinlerin özgün kaynaklarından okunmasını zorunlu
(veya en azından arzu edilir) kılan yerleşik akademik eğilim dikkate alındığında
önem taşıdığı açıktır.
Mezunların büyük
bir bölümü lisans üstü çalışmalara devam ederek akademik bir doğrultuda
çalışmalarını sürdürecektir. Ancak mezunlar için olası tek doğrultu bununla
kalmamaktadır. Felsefe mezunlarının sahip olacakları bir dizi önemli özellik
olacaktır:
-
Gerektiğinde eleştirel olabilen yapıcı ve bilimsel bakış,
-
Sağduyusal akıl yürütme,
-
Dünya düşünce tarihindeki önemli kilometre taşlarını
bilme,
-
Türkiye ve dünyayı anlamaya yönelik toplumsal/tarihsel bilinç,
-
Mükemmel İngilizceye ek olarak gelişkin ikinci yabancı dil
bilgisi,
-
Fendeki çağdaş kuramlarla tanışıklık,
-
Matematiksel
olgunluk,
-
Bilgisayar kullanma ve programlama
bilgileri,
-
Düzgün yazma ve konuşma,
-
Sanat ve edebiyat
zevki, v.b.
Küreselleşen
dünyada bu özellikleri kişiliğinde toplayan bir bireyin önünde zengin iş
olanakları açılacağını beklemek doğaldır. Özellikle Anglo-Sakson dünyasında,
felsefe bölümü mezunlarının önemli bir kısmının zorlanmadan sosyal bilimlerin ve
beşeri bilimlerin çeşitli alanlarına girdikleri bir gerçek olarak karşımızda
durmaktadır. Ülkemizde de böylesi bir programdan mezun olacak olgun kişilerin
yapacağı katkılara gereksinim olduğu açıktır. Örneğin, son yıllarda çeşitlilik
ve büyüklük açılarından etkileyici bir noktaya ulaşan Türk kitap/dergi
yayıncılığı sektöründe, felsefe programından mezun kişilerin danışman, editör,
eleştirmen, çevirmen gibi görevlerde istihdam edilmeleri beklebilir. Benzer şekilde;
tutarlı, etik ve estetik olması kaçınılmaz olan yazılı/görsel medyada, felsefe
programı mezunları önemli yol gösterici roller oynayabilirler. Bunlara ek olarak,
programdan mezun olanların Türkiye'nin seçkin orta öğretim kurumlarında felsefe
öğretmeni olarak istihdam edilmesi beklenebilir.
Programdan mezun olabilmek için alınması gereken ders sayısı 45'tir. Öğrencilerin
alması gereken zorunlu ve seçmeli tüm derslerin kodları, adları ve
kredileri,
bu sayfada dönem bazında gösterilmiştir. Programdaki yer alan her
dersin gerisinde, öğrencinin bağımsız araştırma yeteneğini giderek geliştirme
düşüncesi yatmaktadır. Dördüncü sınıfta bir öğretim üyesinin gözetiminde
hazırlanacak mezuniyet teziyle bu düşünce son aşamasına ulaşmaktadır. Bu açıdan,
Bilkent Felsefe müfredatının dünyada bir çok saygın felsefe
programında bile bulunmayan bir
üstünlüğü olduğunu söylemek yanlış olmaz.
Program, şu anda felsefede en iyi programlara ve öğretim elemanlarına sahip
üniversitelerde (örneğin, A.B.D.'de
New York Üniversitesi,
Princeton Üniversitesi,
Rutgers Üniversitesi,
Michigan Üniversitesi,
Pittsburgh Üniversitesi,
Stanford Üniversitesi,
Columbia Üniversitesi,
Harvard Üniversitesi,
Massachusetts Teknoloji
Enstitüsü; İngiltere'de
Oxford
Üniversitesi,
Cambridge
Üniversitesi) uygulandığı üzere, sadece kaliteli felsefe öğretimine ve
araştırmasına yöneliktir. Bilimsel ölçütlere
uygun her türlü akademik felsefi söylem ve konu, programın kapsama alanı
dahilindedir. Mamafih programın ayrıntıları incelendiğinde çözümlemeli
(analitik)
yanının çok daha belirgin olduğu görülecektir. Yukarıda anılan Amerikan ve
İngiliz üniversitelerinde de durum bu şekildedir. İngiliz
felsefecisi Sir Peter Strawson, analitik bir felsefecinin, kavramsal
çözümlemeyi (analizi) kullanan -- yani bir kavram veya fikrin hangi
öğelerden oluştuğuna ve bunlar arasındaki ilişkilere eğilen --
kişi olduğunu söyler. Bu doğrultuda, Bilkent Felsefe programı
anlaşılabilir ve mantık silsilesini izleyen argümanlardan oluşan
felsefi çalışmaların 'iyi' felsefenin nasıl olması gerektiği
konusunda ipuçları verdiğine inanır. Ayrıca, günümüzde
bilimsel sonuçların felsefe açısından önemi arttığı için,
programda felsefe ve fen sık sık kesişmektedir.
Bilkent Bilgisayar Merkezince işletilen bilgisayar
laboratuvarlarında hızlı İnternet bağlantılı ve en son teknolojiye sahip kişisel
bilgisayarlar Felsefe öğrencilerinin kullanımına açık olacaktır. Bilgisayarlar,
öğrenciler tarafından; yazılı ödev/sözel sunum hazırlamak, program yazmak,
e-posta, internet, v.b. amaçlarla serbestçe kullanılacaktır.
Felsefeyle ilgili ve üniversitemiz kütüphanesinde bulunan kitapların toplam sayısı
7000 civarındadır. Bu sayı, kütüphane otomatik kitap arama programına (BLISS) konu
olarak "philosophy" anahtar sözcüğü verilerek bulunmuştur.
Kitapların künye bilgileri
Bilkent Kütüphanesi web sitesinden Online
Catalog (BLISS) bölümüne tıklayarak veya doğrudan
BLISS web sitesini ziyaret ederek incelenebilir.
Bu
sayfadan da Kütüphanemizin basılı ve/veya elektronik formatta abone olduğu
düzinelerce felsefe dergisiyle ilgili bilgileri görmek mümkündür. | |
|
